Sinds 1 juli heeft de Europese Unie een nieuw tijdelijk tarief ingevoerd dat rechtstreeks van invloed is op aankopen met een lage waarde via platforms zoals AliExpress, Temu en Shein. De zogenaamde 'Shein-belasting' legt een toeslag van 3 euro op voor elke productcategorie. Dit geldt voor bestellingen van buiten de EU met een waarde van minder dan €150. De maatregel, die Brussel rechtvaardigt als noodzakelijk om de stroom goedkope importen in te dammen en lokale bedrijven te beschermen, leidt nu al tot een hevig debat onder experts en kleine detailhandelaren.
In de praktijk wordt de belasting niet per verpakking, maar per artikelsoort berekend. Als een bestelling tien identieke t-shirts bevat, bedraagt ​​de toeslag 3 euro; als de bestelling t-shirts, schoenen en cosmetica bevat, loopt de toeslag op tot 9 euro. (3 euro per categorie). Volgens gegevens van de Europese Commissie komt ongeveer 91% van deze zendingen uit China, waardoor de belangrijkste Aziatische platforms De belangrijkste ontvangers van de regelgeving zijn de bedrijven die de kosten dragen. Uiteindelijk komen deze kosten echter terecht bij de consument, omdat bedrijven ze doorberekenen in de verkoopprijs of, in sommige gevallen, zelf dragen om hun concurrentiepositie te behouden.
De twijfels van econoom Santiago Niño Becerra
De bekende econoom Santiago Niño Becerra heeft de maatregel in verschillende radio-uitzendingen geanalyseerd en zich afgevraagd of deze de aangekondigde doelstellingen wel zal bereiken. Volgens Niño Becerra zal het belangrijkste effect van de belasting "een verhoging van de belastinginkomsten" zijn.Maar ze gelooft niet dat het garandeert dat geïmporteerde producten voldoen aan de Europese veiligheids- en kwaliteitsnormen. "Ik zie niet hoe een belasting van drie euro ervoor gaat zorgen dat cosmetica uit China aan deze normen voldoet, als dat nu al niet het geval is," zei ze op de radiozender Cadena SER.
De econoom vraagt ​​zich ook af of de toeslag de consumptie niet zal stimuleren ten gunste van lokale bedrijven. "Als een blouse die twee of drie euro kost ineens zes euro kost, zie ik eerlijk gezegd niet in hoe dit de verschuiving naar Spaanse handel significant zal beïnvloeden."Hij stelt dat het prijsverschil met Europese producten naar zijn mening zo groot zal blijven dat consumenten hun koopgedrag niet massaal zullen veranderen. Bovendien wijst hij erop dat Aziatische platformen ruimte hebben om zich aan te passen, bijvoorbeeld door magazijnen binnen de Europese Unie op te zetten.
Het paradoxale effect op Spaanse mkb's en zelfstandigen
Een van de minder zichtbare aspecten van de nieuwe belasting is de impact ervan op kleine bedrijven. Veel zelfstandigen en Spaanse micro-ondernemingen importeren materialen, onderdelen of accessoires uit Azië via kleine zendingen.En nu worden ze geconfronteerd met extra vaste kosten die hun winstmarges verkleinen. Sectoren zoals elektronica, reparaties, ambachten en kleding worden het meest getroffen, omdat zij regelmatig bestellingen plaatsen om hun voorraad aan te vullen.
De paradox is, zoals de werkgeversvereniging voor de logistieke sector UNO waarschuwt, dat de maatregel de implementatie van grote platformen in Europa zou kunnen versnellen. Temu, AliExpress en Shein hebben al magazijnen in verschillende landen op het continent en kunnen op grote schaal importeren voor distributie van daaruit.Dit voorkomt de toeslag voor individuele zendingen. Als deze strategie aanslaat, zullen de levertijden drastisch worden verkort en zal de concurrentie voor kleine bedrijven nog heviger worden. Sommige bronnen suggereren zelfs dat deze platforms nieuwe logistieke centra in Spanje zouden kunnen openen om producten dichter bij de eindconsument te brengen.
Gezien dit scenario zouden veel zelfstandigen uiteindelijk zelf op de Aziatische marktplaatsen kunnen gaan verkopen om hun omzet op peil te houden. De platforms zijn inmiddels geëvolueerd naar een digitaal marktplaatsmodel waar externe verkopers hun producten aanbieden in ruil voor commissies.Voor micro-ondernemingen is dit wellicht de enige manier om miljoenen klanten te bereiken. Deze afhankelijkheid brengt echter wel het volgende met zich mee: het betalen van commissies, het aanpassen aan de regels van het platform en de concurrentie met internationale verkopers. In de praktijk leidt dit tot een paradox: de belasting die bedoeld is om lokale bedrijven te beschermen Het gevolg is dat kleine bedrijven gedwongen worden zich aan te sluiten bij dezelfde kanalen die hen eerder schade hebben berokkend.
Frankrijk trekt zijn nationale belasting in nadat bleek dat platformen deze omzeilden.
Terwijl het Europese tarief stijgt, heeft Frankrijk zijn eigen tarief van €2 op kleine pakketten teruggedraaid. De Franse overheid ontdekte dat Shein, Temu en AliExpress hun vliegroutes hadden gewijzigd en nu in België landden.Dit zorgde ervoor dat de Franse douane werd omzeild. Van daaruit werden de pakketten over de weg binnen de Europese Unie gedistribueerd zonder dat de nationale belasting werd betaald. Het gevolg was dat van de verwachte €400 miljoen aan belastinginkomsten slechts €2,3 miljoen daadwerkelijk werd geïnd.
Gezien het bewijs dat de maatregel niet effectief was, heeft Frankrijk besloten de belasting af te schaffen en simpelweg de algemene EU-belasting van 3 euro toe te passen. Omdat het in alle landen van het blok verplicht is, kunnen Aziatische platformen het niet omzeilen door van grens te veranderen.Dit maakt het tarief een robuuster instrument. De Franse casus laat echter zien hoe flexibel deze bedrijven zijn en hoe moeilijk het is om grensoverschrijdende e-commerce te belasten.
De Europese Unie bereidt in ieder geval al een nieuwe douaneheffing voor die bovenop de huidige 3 euro komt. Volgens de Europese Raad wordt vanaf 1 november 2026 een extra toeslag van circa 2 euro per productcategorie geheven. om de verwerkings- en veiligheidscontrolekosten te dekken. Dit betekent dat een bestelling met twee verschillende categorieën (bijvoorbeeld een broek en een T-shirt) in het najaar een totale toeslag van 10 euro kan hebben (3+3 van de huidige kosten en 2+2 voor de nieuwe verwerkingskosten).
Lokale bedrijven verwelkomen de maatregel, zij het met de nodige bedenkingen. Jesús López Pay, voorzitter van de Federatie van Handel van de regio Murcia, is van mening dat de belasting consumenten wellicht twee keer zal laten nadenken voordat ze ultragoedkope producten kopen.Hij waarschuwt echter dat kleine bedrijven zich moeten aanpassen aan nieuwe consumentengewoonten, bijvoorbeeld door sociale media te gebruiken voor de verkoop. Natalio Morcillo van de Tokio Store in Murcia vindt dat "het hoog tijd werd dat er iets gebeurde" en hoopt dat de toeslag zal bijdragen aan een gelijker speelveld, hoewel hij het "een beetje ontoereikend" vindt.
Kortom, de 'Shein-belasting' is nu van kracht en de effecten ervan beginnen merkbaar te worden, maar de discussie over de werkelijke effectiviteit ervan blijft open. Terwijl consumenten meer betalen voor hun bestellingen en platformen naar logistieke alternatieven zoeken, hopen kleine bedrijven een deel van het verloren terrein terug te winnen.De weg die voor ons ligt, zal echter niet gemakkelijk zijn. De Europese Unie werkt namelijk al aan nieuwe toeslagen die de voorwaarden voor goedkope online aankopen van buiten de EU verder zullen aanscherpen.
